|
W okresie kilkunastu ostatnich lat nastąpił dynamiczny rozwój ultrasonografii. Wraz z pojawianiem się kolejnych, coraz doskonalszych generacji aparatów, zwiększyła się również możliwość wczesnego, wewnątrzmacicznego wykrywania wad płodu. Ponieważ część z nich ma podłoże genetyczne, w mowie potocznej pojawiło się pojęcie "usg genetycznego" będące pewnym skrótem myślowym. Jednocześnie wraz z rozwojem ultrasonografii, pojawiły się biochemiczne metody oceny ryzyka wystąpienia niektórych wad płodu. W chwili obecnej, w celu zwiększenia dokładności diagnostyki łączy się obie metody (test podwójny – Test PAPP-A).
W myśl rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego z maja 2004 roku standard ultrasonograficznego badania położniczego obejmuje wykonanie trzech badań przesiewowych w ciąży:
I. Pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży:
Szczegółowa ocena struktury jaja płodowego obejmuje następujące elementy:
- liczba pęcherzyków ciążowych w jamie macicy
- ocena czynności serca (FHR)
- pomiary biometryczne:
- długość ciemieniowo - siedzeniowa (CRL)
- wymiar dwuciemieniowy główki płodu (BPD)
- ocena anatomii płodu:
- czaszka (kształt), sierp mózgu, sploty naczyniówkowe komór bocznych
- ściany powłok jamy brzusznej uwzględniając fizjologiczną przepuklinę pępkową do 12 tygodnia ciąży
- żołądek
- serce płodu – lokalizacja i czynność serca
- pęcherz moczowy
- kręgosłup
- kończyny górne i dolne
- Ocena kosmówki
- Ocena przezierności karkowej (NT) i kości nosowej (NB).
II. Ultrasonograficzna ocena rozwoju ciąży (18 – 22 tydzień) oraz (28 – 32 tydzień):
- Stwierdzenie liczby płodów, ich położenia i czynności serca
- Biometria płodu:
- BPD – wymiar dwuciemieniowy
- HC – obwód główki
- AC – obwód brzuszka
- FL – długość kości udowej (ewentualnie orientacyjna masa płodu)
- Ocena budowy płodu:
- czaszka – ciągłość, kształt
- mózgowie – komory, sploty naczynówkowe, tylny dół czaszki, móżdżek
- twarz – profil, oczodoły, kości nosa, ewentualna ocena podniebienia i wargi górnej
- kręgosłup – ciągłość, symetryczność
- klatka piersiowa, serce – wielkość, położenie, prawidłowy obraz czterech jam, częstość i miarowość
- jama brzuszna – ciągłość ściany powłoki jamy brzusznej, żołądek (lokalizacja, wielkość, kształt), echogeniczność jelit
- pęcherz moczowy
- nerki – opis ewentualnych nieprawidłowości (szerokość UKM)
- kończyny – ocena obecności koci udowych, ramiennych, przedramienia, podudzia, rąk i stóp, ruchomość kończyn
- Ocena łożyska lokalizacja:
- struktura – stopień dojrzałości wg Grannuma (opis ewentualnych nieprawidłowości budowy, krwiaków pozałożyskowych)
- Ocena sznura pępowinowego:
- liczba naczyń
- opis ewentualnych nieprawidłowości
- Ocena objętości płynu owodniowego – w przypadku nieprawidłowości (AFI)
- Ewentualna ocena mięśniaków zmian patologicznych w przydatkach
- W uzasadnionych klinicznie przypadkach – ocena szyjki macicy (długość, kształt ujścia wewnętrznego) - badanie głowicą dopochwową.
|